KODE88 Interview 11 Gabriella in Breda
OK Wat ik heel leuk vond dat was het verhaal over je reis naar Indonesi.
INF24 Ik moet een stukje vertellen.
OK Dat zou ik graag nog een keertje horen en dan ook hoe je op het idee bent gekomen.
INF24 Om daar naar toe te gaan? Mijn moeder die is in Indonesi geboren, en ze wilde graag een keer terug met de hele familie, en toen heeft ze het idee opgevat om met z'n vieren, mijn broer en mijn ouders naar Indonesi te gaan, en door alle verhalen van mijn moeder had ik het idee dat daar een deel van mijn, zo wordt dat genoemd, roots, lagen. En het blijkt dat dat niet zo was. Ik ben in Amsterdam geboren en daar opgevoed en ik heb gemerkt, dat ik een echte Nederlander ben en een kind van mijn tijd, en alle denkbeelden die Nederlanders nu hebben, die heb ik ook. En de denkbeelden, die Indonesirs hebben, die heb ik niet. Die, ja, ze hebben een heel andere cultuur en eigenlijk weet ik daar heel weinig van af. Ook van hun geschiedenis weet ik eigenlijk veel te weinig, ja, om hun echt te begrijpen. Wat hun beweegt. Wat zij vinden van het leven. Was dat een beetje wat je wilde weten?
OK Maar wat dacht je dan wat je roots waren? Hoe zou het daar uit zien?
INF24 Ik had daar eigenlijk nooit zo over nagedacht maar wat bij voorbeeld een opvallend verschil is, met mijn familie van mijn moeders kant, en mijn vaders familie die niet uit Indonesi komt, is dat mijn moeders kant, de familie, is hechter, het feit dat ik Tante Marlene ken, dat is al een nicht van mijn moeder. En geen zus. En ze zijn, ja, gastvrij, heel gastvrij, indonesische mensen, en dat deel dat hebben wij ook. Hoewel je dat ja, je bent niet beter gewend natuurlijk, als kind, dat de ene kant gastvrijer is dan de andere, maar dat is wel zo. Ze zijn meer gastvrij. Mijn familieleden van mijn moeders kant. En dat merk je in Indonesi ook, ze zijn heel gastvrij, in principe. Dus dat, dat stuk is hetzelfde, dus dan denk ook, van nou, je leest er wat over, zeker onderzoeken zoals jij hebt gedaan, daarvan neem je dan aan dat een deel van je roots in Indonesi liggen, maar dat is toch eigenlijk niet zo. Een heleboel eigenschappen van mijn Oma die ik zelfs niet zo vond, die vond ik daar versterkt terug. Dat ontzettende niet ergens over willen ruzie maken, omdat ze geen ruzie willen maken, of dat van adoe, h, weetjewel, laten wij nou, en ja, dat heb ik toch helemaal niet. Ik wil best wel iets uitpraten gewoon als ik er niet mee eens ben. En het niet vermijd het onderwerp zeg maar. Dat is toch anders. En dat heel erg onder, zogenaamd, onderdanig wat ik vond dat Javanen hadden, daar kan ik me niet goed in verplaatsen. Dat hebben Nederlanders zeker niet, Nederlanders zijn meer van dat ze, dat ze het beter weten dan anderen, laat staan dat ze zich onderdanig opstellen. Ik heb niet echt roots daar liggen, en ja, de manier van vakantie via daar met zo'n busje en alleen maar uitstappen om een of ander tempel te bekijken en weer instappen, dat is mijn manier van vakantie vieren ook niet, ik vind het leuk om als een soort arme sloeber met de fiets door Europa te fietsen en je bent daar een of andere rijk gevulde geldbus voor hun. Wat heel begrijpelijk is maar ja, wat het echte contact tussen mensen natuurlijk niet bevorderd als ze jou als geldbron zien. Ja, dat vind ik wel jammer. Dat vond ik jammer. Ik zou er niet snel weer na toe gaan doe mij maar gewoon Frankrijk.
OK Toch kom je ergens uit een indische familie, zeg maar, indische Nederlanders familie, of?
INF24 Ja, maar, kijk mijn moeder die was natuurlijk 15, dacht ik, dat ze, dat ze uit Indonesi kwam en ze was 8, dacht ik, toen de oorlog begon, dus wat kun je nou verwachten van iemand die 8 is? Ik bedoel, hoeveel cultuur heeft die meegekregen? En ik bedoel, in een oorlog is het toch anders dan gewoon, en als je tot je met een beetje, je verleden tot haar achtste, daar heb ik dan veel verhalen van gehoord, dat was nog in een heel andere tijd, Indonesi is sindsdan heel erg verandert, daar zijn veel meer mensen bij gekomen, het regime is helemaal verandert natuurlijk, terecht natuurlijk, dat die Nederlanders daar nu uit zijn, en ja, wat zij aan herinneringen heeft zo als hun zwembad en bergen en verstoppertjes spelen in het suikerriet, ja, dat is natuurlijk niet echt een iets wat je hier kunt overnemen, of zo. Of wat een stuk cultuur is daar. Toch als indische Nederlander denk ik ook zij was niet echt een indonesische, dus mijn moeder, haar moeder, zeg maar dus mijn Oma, die was Nederlandse, en ik denk dat je altijd veel meer cultuur overneemt van je moeder, dan van je vader. En mijn vader, nee mijn Opa dus, de vader van mijn moeder was Indonesir, dacht ik, of Half-chinees, Half-indonesir zo iets, of daar weer de helft van, dat weet ik niet precies zo meer, moet je aan moeder vragen, maar daar neem je toch minder cultuur van over volgens mij dan van je moeder. Ja, en als iemand 8 is, dan, ik heb het idee, dat Marlene terwijl die nog veel jonger was dan mijn moeder zich meer verdiept heeft in Indonesi, en dat hele Tante Lita gedoe dat ze dat min of meer naar boeken heeft dan, dat ze dat zelf heeft meegemaakt. Want die was echt veel kleiner nog. En ja, echte indonesische families, daar heb ik niets eens contact mee. Daar heeft mijn moeder niet eens contact mee.
OK Heb je ooit de Lita-Show gezien?
INF24 Ja. Ja het is een beetje oubollig natuurlijk. Ja, en ik weet dat zij daar helemaal niet, dat zij niet, ik bedoel, ik weet van de verhalen van mijn moeder die dus, veel ouder is dan Marlene, en mijn moeder was al 8 dat Marlene een kleuter was, toen ze daar zat, en dat Marlene dat gewoon niet ja, Marlene speelt ook in het klokhuis, en als ik zo over een kleuter, je kunt wel van alles spelen als toneelspeler natuurlijk. Daar kun je natuurlijk niet aan ophangen dat, zoals J.R. de slechterik maar, van Dallas, maar ja zo [UnPa] ik natuurlijk nog wel een. Ze is gewoon toneelspeelster en ik zie haar niet als Indonesir.
OK Je hebt niet het gevoel dat het iets met jouw persoonlijk of met jouw familie te doen heeft?
INF24 Nou, het is wel zo, dat de gastvrijheid, die wij hebben, en dat je gewoon altijd, ik bedoel, je zou zo aankunnen komen en kunnen blijven eten bij mijn ouders, die gastvrijheid is toch wel ja iets anders dan in nederlandse gezinnen, die iets stijver zijn, wat dat betreft. Maar dat zie je alleen maar als en pluspunt voor jouw familie, en je hebt als kind zeker niet het idee, van ja, maar dat heeft te maken met, je scheid het niet in stukken van dit stuk heeft te maken met mijn indische achtergrond en dat stuk heeft te maken met mijn hollandse achtergrond, weet jij veel, ik bedoel, ieder mens is anders, dus, en iedere familie ook, en de verschillen tussen de families zijn, denk ik, binnen een samenleving groter dan tussen twee samenlevingen net zoals de individuen, verschillen tussen twee individuen groter zijn dan dat je kunt zeggen van ja, mannen zijn zo en vrouwen zijn zus. Zeg maar, snap je wat ik bedoel? Dus ik heb niet het idee dat ik nou zo als onze achterbuurman, ja, die is meer, h, met zijn indische moeder, dan dat zelfs geloof ik mijn moeder is. En die is van mijn generatie. Zeg maar, die jongen. Dus, want ja, die heeft een echte indonesische moeder, en dat heb ik natuurlijk niet. Want als je met 15 in Nederland zit, ja, dan wordt je toch deels nederlands opgevoed. Ja, en wat ik ook heb gemerkt, is je kunt in Amsterdam doen en laten wat je wilde en toen ik uit Indonesi terug kwam, toen kocht ik een spijkerbroek op het Waterlooplein, en toen had ik een gymbroek onder mijn huidige spijkerbroek aan, en dan deed ik gewoon die spijkerbroek uit, en paste de spijkerbroeken daar, en ik had het idee van zelfs al zou ik hier in mijn onderbroek staan, dan zou het nog niemand kunnen schelen. En niemand zou kijken. En dat is in Indonesi niet zo, als je daar als, ik ben dan maar kwart, geloof ik, maar zelfs, ik heb daar zelfs met Halfbloeden gesproken, die nog werden nagefloten, nageroepen, nagetoetert, iedere auto toetert namelijk, en ja, dan heb ik het idee van ja, maar ik word hier ook helemaal niet opgenomen, door hun, dus blijkbaar heb ik hier geen roots. Want zij, ze zien mij echt als een buitenlander. En ze hebben ook hele andere denkbeelden nog, ze leven nog in ja, in een, je hebt het gevoel in een andere tijd, waarin het krijgen van kinderen en het hebben van een radio belangrijker is dan wat wij nu zien. Zoals wij vinden het milieu belangrijker dan de discomuziek en het hebben van een radio, wij zijn lang op een punt waarop wij niet zo veel meer geven om snelle autos en zo. Terwijl ze daar dat moeten ze nog meemaken, heb je het idee. Ja, hun levensidealen zijn heel anders. En ook als je een nederlandse Oma hebt, dan weet je niet echt wat voor geloof echte Indonesirs natuurlijk hebben. Ik weet niet wat hun moslem-zijn precies voorstelt. Of wat die balinese mensen precies voor geloof hebben en ja, wat hun beweegt. Ik kan mij daar niet zo veel bij voorstellen. Daarvoor ben ik toch veel te veel Nederlander heb ik het idee. En Europeaan.
OK Maar naar dat reis naar Indonesi, of had je dat al van tevoren?
INF24 Zeker naar de reis van Indonesi, en daarvoor dacht ik dat alle mensen dachten zoals Westeuropeanen dachten, want ik was nog nooit andere mensen tegen gekomen. Dus ik wist niet zo goed dat, ik bedoel, je hoort wel verhalen, maar dat zegt niet zo veel. Dat zegt je gewoon niets. Ze zijn bij voorbeeld ook extreem aardig voor elkaar in het verkeer, want ja, ze hebben daar geen verzekering dus, als iemand iemand anders inhaalt, en dan komt nog iemand van de andere kant aan, dan zorgen ze dat ze met z'n drien over die weg kunnen, en ze hebben niet zo iets van, je bekijkt het maar, want ik had voorrang terwijl Nederlanders op dat punt toch anders zijn. En dat ben ik ook, als ik op de fiets ben, en een auto wil voorrang nemen terwijl ik het heb, dan rijd ik toch door. Met mijn hand op mijn remmen weliswaar, maar even goed. Ze hebben toch een heel andere mentaliteit, dan wij, en dat komt ook omdat wij natuurlijk verwend zijn. Met al onze gigantische hopen met geld kun je niet hetzelfde van hun, ja, krijg je ook twee verschillende denkwijzen natuurlijk.
OK Zou je aan iemand het begrip indische Nederlanders kunnen verklaren?
INF24 Nee, ik denk dat je dan, bij iemand anders moet zijn, want ik zou het niet weten eigenlijk. Je hoort het eens over ook en op TV zie je, en ik denk dan een indische Nederlander dat je dan wel een echte Indonesir moet hebben, die naar Nederland is gegaan, dan iemand die kwart-indonesisch bloed heeft waarvan de moeder al de hele jeugd eigenlijk in Nederland heeft doorgebracht. Ik denk dat ik een nederlandse, nederlandse, nederlandse, nederlandse, nederlandse, nederlandse, eventueel iets bruins daarbij heb, waarbij het ook nog zo schijnt te zijn dat er meer chinees bloed, als je het echt over bloed hebt in de familie zit nog dan indisch. En ja de Chinezen worden in Indonesi al weer, ja, weer anders behandelt. Chinezen worden daar omdat ze een heel andere mentaliteit hebben toch ja, min of meer, krijgen niet zo goede baantjes en zo. Het schijnt ook zo te zijn dat een Chinees als die een dubbeltje verdiend 8 cent bewaard en 2 cent uitgeeft, en een Indonesir andersom. En ja, ik heb daar inderdaad veel rijke Chinezen gezien. Dus ja, ik heb sowieso weinig minder indisch bloed schijnt dan chinees bloed. Dus ik denk een indische Nederlander, ja daar moet je iemand hebben die echt die cultuur heeft meegemaakt. En dat heb ik niet, dat is wel opvallend, dat er van alle buitenlanders die wij in Nederland hebben de Indonesir vind ik het meest makkelijk vind ik opgaat in de samenleving zonder dat je daar wat van merkt. En ja, hoe dat precies komt weet ik niet. Je hebt het idee van die Chinezen die houden zich een beetje afzijdig, bemoeien zich niet echt met de nederlandse maatschappij en andere die ja, zoals Turken en Marokkanen hebben toch een andere beeld, geven een ander beeld in Nederland, als buitenlander, dan Indonesirs. Ja, dat zou misschien komen omdat de Nederlanders er ooit gezeten hebben. Maar, en dan misschien dat ze zich gewoon makkelijk aanpassen, ik weet het niet.
OK Zou je een paar typische eigenschappen kunnen noemen? Van iemand die indisch is? Misschien in tegenstelling tot nederlands? Of is dat niet mogelijk?
INF24 Ja, wat ik gemerkt heb is, dat Nederlanders veel meer confrontatie aangaan, dat willen Indonesirs er niet, ze willen geen ruzie maken, ze blijven altijd vriendelijk, en Javanen zijn ja, op het zogenaamd onderdanig, of terwijl ze het niet menen, Nederlanders houden zich vind ik meer aan afspraken. Ik heb gemerkt, dat als je daar iets bestelt dat ze niet hebben, ze kunnen geen nee zeggen dus ja, als het op een lei staat maar ze hebben het niet en je bestelt het, dan krijg je het gewoon niet en ja, als naar een paar uur dan denkt, van zouden ze het misschien niet hebben dan, of ze zijn het vergeten, ik ben ook regelmatig tegengekomen dat ze het gewoon vergeten waren, ja, dat is natuurlijk niet zo belangrijk om een [UnPa] te drinken te hebben, dus, hoewel ze daar geld aan kunnen verdienen, vergeten ze ook wel eens je bestelling. En ja, dat komt in Nederland toch minder voor, alles wat daar mis gaat ja, daar gaat er zo veel mis, en dat wordt heel vanzelfsprekend opgenomen. In Nederland ben je verontwaardigd als de trein te laat is, hoewel het dus regelmatig voorkomt, blijf je daar iedere keer verontwaardigd over, en dat hebben zij afgeleerd, want ja, daar kun je wel de hele dag over verontwaardigd gaan wezen, dat is niet echt zinvol. Ik heb het idee, ze kunnen zich ja, ze leggen zich meer neer, daarbij, wat hun overkomt, dan Nederlanders, die willen meer controle hebben over, over wat daar gebeurt. Ja, wat dat betreft ben ik toch meer een Nederlander. Ik bedoel, ik wil mee niet neerleggen wat mij overkomt. Ja, en ze zijn gastvrijer, meer open staan ze, maar echt het idee, dat ik bij Indonesi hoor, dat, nee, daarvoor weet ik gewoon niets van hun geschiedenis af, van hun cultuur af. Met geschiedenis krijg je ook alleen maar verhalen over dus uit de middeleeuwen en zo, de 18de eeuw, krijg je maar. Over hoe het daar in het middeleeuw was maar ik zou het echt niet weten. Je hebt totaal geen achtergrond van hun.
OK Als je zo terugdenkt aan verhalen, die je misschien vroeger gehoord hebt, van je ouders, van je grootouders misschien, hoe het leven vroeger er was.
INF24 Dat vind ik heel erg gedealiseerd. En ik zou niet graag toen in hun schoenen hebben gestaan. Ze hadden overal een babu voor, en ja, die, het enige wat je moest doen is achter die babu aanzitten dat die hun werk deden, en dat zou niets voor mij zijn. Ik hoef niet de hele tijd een babu die ik vervolgens, dan doe ik het liever zelfs als ik zo veel moeite moet doen, en [UnPa] ik werk liever zelf. Ja, ergens vind ik ook, het is een, het schijnt zo te zijn dat als daar gaat wonen dat je dan omdat zij recht hebben op werk je hun ook aan moet nemen je kunt niet zo maar zelf je tuin omspitten dat zou werk ontnemen zijn van andere mensen. En dat zou mij helemaal niet liggen, laat mij maar mijn eigen tuin wel omspitten. En ja, die verhalen van vroeger kijk, vroeger was Nederland ook mooier. En hadden wij ook meer natuur. En vroeger vlogen daar nog vogels in Indonesi dat is door al die DDT die wij daar naar toe gebracht hebben ook niet meer zo. Dus ik denk dat op, bij alle beide Opas en Omas geldt zowel de generatie van mijn vader en zijn vader dus eigenlijk dus van de Opa van mijn vaders kant, als Omas van mijn moeders kant, die hebben allebei verhalen waarbij het veel mooier was, in, zowel in Indonesi als in Nederland, als nu. Dus het is denk altijd gedealiseerd. Want ja, in de kracht van je leven vind je dat stuk leven waarschijnlijk toch altijd mooier. Dus ja ik denk dat het niet uitmaakt, dat iedereen zijn eigen tijd idealiseert waar die in de kracht van zijn leven is. En dat ik later ook Nederland zal idealiseren voor mijn kleinkinderen. Wat min of meer niet zo is, natuurlijk. Iedere tijd heeft zijn positieve kanten. Denk ik. En zijn negatieve kanten. Ik heb de tweede wereldoorlog niet meegemaakt, dus.
OK Zou je kunnen reconstrueren hoe zo'n dag eruit zag voor die mensen?
INF24 Nou mijn moeder die, die vertelde dat ze, ja die hoefde natuurlijk nog niet naar school toen ze heel klein was, en later wel, maar als ze, in de vrije tijd ging ze naar de rivier en dan ging ze met een naald had ze aan een touwtje en daar waren daar hele domme garnalen die zwommen dan in de modder, in die hapten zodra ze wat glimmend zagen, zonder om te kijken dat daar voedsel aanzat, wat dat betreft zijn de garnalen hier misschien, ja, wat slimmer, maar dat weet je toch niet, maar iedere geval die garnalen die beten in die naald, en waar mijn moeder dus nu heel diervriendelijk is en nooit meer over d'r hart zou kunnen verkrijgen, liep ze dan met die spartelnde garnalen, liep ze dan naar de babu, en die bakte hem dan, of zo, weet ik veel wat. En verder zwom mijn moeder in de rivier waar de poep langs zo dreef, en dan gingen ze discussiren met haar broer, wat die man of vrouw dan gegeten had. Dat zal ze nu ook niet meer doen. En verder hadden ze nog een huis in de bergen, en daar gingen ze dan in het weekend naar toe, naar de zwembad, ja, dat zwembad, is natuurlijk daar natuurlijk al lang niet meer, en daar gingen ze dan zwemmen en zo. En ja, ze gingen, als ze op de suikerfabriek waren gingen ze spelletjes spelen, bij voorbeeld in de suikerfabrieken verstoppertje of zo, en ze gingen verstoppertje spelen in de suikerriet en zo, ja dat klinkt als kind dan heel ideaal, want daar waren daar toen veel grotere gebieden, onontgroenen, of iedere geval vast zonder mensen, dat is nu in Indonesi lang niet meer zo, het daar is nu overal net zo druk als de Kalverstraat. Dus, ik bedoel je hoeft geen berg op te lopen of je komt een gids tegen die jou wil eventjes de hele berg laten zien. En dat, ja dat heeft, ja, zijn voor en zijn nadelen. Maar ik denk dat zo'n jeugd als zij daar heeft gehad, dat is nu niet meer zo. Ik bedoel, je bent nu niet meer iemand die allemaal babus om zich heen heeft. En dat soort dingen. En ja, ergens moet je toch niet prettig voelen als iemand je constant een glas water brengt als je dan vraagt. Maar misschien als je het gewend bent. Het zou mij niet zo liggen, ik pak liever zelf een glas water. Dat zou niet goed zijn voor mij.
OK Wat denk je hoe het voor die mensen was, om naar Nederland te komen?
INF24 Ik denk dat dat een gigantische klap was. Als je gewend bent dat iedereen je alles nadraagt dat het heel moeilijk is om hier te wennen. Ten eerste is het hier hartstikke koud, is hier altijd slecht weer, het regent nou ook weer bij voorbeeld, en het is koud en winderig, en ja, je bent daar gewend dat het altijd lekkere temperatuur is, ik heb het er niet te heet gehad in Indonesi, ja, op sommige plekken, Surabaya schijnt wel een beetje heet te zijn, en ja, mijn moeder die is nog steeds heel slordig want, ja, normaal wordt alles voor haar opgeruimd, of vroeger, en ja, de slechtste eigenschappen neem je natuurlijk het makkelijkst over, dus ze kon geen enkele deur achter zich dicht doen, want ja, in Indonesi hoeft dat ook niet, want het is daar overal warm. Dus wat betreft, heeft mijn vader heel wat [UnPa] gehad, om haar zo wel koken bij te brengen, ze kon geen aardappelen koken, en geen eieren een helemaal niets, eigenlijk toen ze trouwde. En terwijl ze toch al 15 was, als ze uit Indonesi kwam. Nee, dat het heel moeilijk is, dus ik zou het niet graag meemaken om als je eerst als een soort prinsesje wordt opgevoed en dan vervolgens alles zelf te moeten doen. Ik denk dat het best wel moeilijk is, ook de andere mentaliteit, zoals ik die mentaliteit in Indonesi heb meegemaakt, zo waren zij het gewend. En ik denk dat vooral de, het verschil in mentaliteit dat het heel moeilijk is. Nou was zij pas 15 dus dat viel nog wel mee, maar als je dan wat ouder bent kan ik me voorstellen dat je Nederlanders maar hart en ongevoelig vind misschien. Als je dan, als je het omgekeerd bekijkt dus. Zij hier. Nee, dat het altijd moeilijk is om naar een andere cultuur te gaan en dan en dan ja, hun levensgewoonten te begrijpen ja, en dat zal wel altijd in de geschiedenis liggen. Waardoor levensgewoonten ontstaan. Wij hadden hier misschien een hard leven vroeger tien generaties terug, dat we, dat die boeren daar in Friesland en Groningen nog steeds van die stugge figuren zijn, dat heeft misschien gewoon daarmee te maken. Maar je moet er niet aan denken, dat je uit Indonesi ineens naar Friesland wordt geplaatst.
INF24 Niets maar. Ja. Als friese boer heb je daar ook niets te zoeken. Denk ik.
OK Men zou eigenlijk kunnen zeggen dat het, ja, dat die hele achtergrond [FaOu].
INF24 Maar voor mijn moeder misschien wel. Kijk, zij heeft natuurlijk een heel stuk daar gewoond. Maar voor mij ja, voor mij, nee hoor, doe mij maar Amsterdam. Daar kun je doen en laten wat je wilt, je kunt daar op zelfs al is het heel druk op Zandvoort, je kunt daar op het strand gaan liggen, zonder kleren aan, of met kleren aan, of met veel kleren aan, doet er niet toe, en daar is niemand, die je om de 5 minuten wakker maakt om te vragen of je een massage wil, een sinaasappel een uitgeperste ananas en weet ik veel wat, en dat heeft ook zijn nadelen, je kunt hier wel eenzaam zijn in Amsterdam maar je hebt ook alle vrijheid om ja, om op je kop te gaan staan. En dat is in Indonesi als buitenlander niet zo, want je ziet er altijd anders uit. En dat vinden ze ongelooflijk raar. Alsof je daar een soort, ja als, zoals ik een marsmannetje zou bekijken. Als een paar friese boerinnen de negers op de Dam in Amsterdam zo zouden behandelen, zo zouden aanstaren en uitlachen als Indonesirs doen met Blanken terwijl ze daar de hele dag de TV aan hebben, dan zouden ze zeker in de krant komen, daar ben ik van overtuigt. Dat kan in Nederland helemaal niet meer. Wij zijn gewoon gewend aan al die buitenlanders dat ja, je vind het raar als een andere land daar niet aan gewend is. Je vind het raar, dat jij raar bent in ander land, terwijl ze hier niet raar zijn, zeg maar. En die hele periode dat mijn moeder misschien op school nog werd uitgescholden dat weet ik niet of het zo is, maar stel, werd uitgescholden voor bruine of weet ik veel wat, voor ze uitgescholden werden, pisang of zo, ja, dat heb ik natuurlijk niet meer meegemaakt. Dus ik kan me daar niet in verplaatsen. Voor iemand uit Amsterdam is alles gewoon. Dus ja, en daar maakt het helemaal niet uit wat voor kleur je hebt.
OK Zou dat misschien in een andere stad anders geweest zijn? Wat denk je, hoe zou dat in Den Haag geweest zijn?
INF24 In Den Haag barstelt het van de indonesische mensen, dus ik denk dat je daar best op je plaats voelt als Indonesir. En waarom dat daar allemaal in Den Haag is gekomen, dat weet ik eigenlijk niet.
INF24 Zijn dat ambtenaren-indonesirs? Maar waarom zijn het dan [FaOu].
INF25 De meesten indonesischen mensen waren ambtenaren.
INF24 Oh, ja, die waren ambtenaren, dus die kwamen gewoon weer terug. Ja. Ja. Nou ja, goed. Ik denk dat mijn moeders generatie wel uitgescholden is maar, en de eerste negers hier ook, natuurlijk.
OK Maar daar heeft zij nooit iets over vertelt?
INF24 Nou, mijn moeder die is niet iemand die conflicten uitlokt. Ja, trouwens de meeste Indonesirs niet.
INF25 Daar is een film over. Over dat conflict tussen de eerste generatie, mensen uit Indonesi in Nederland. Ik weet of je hem al gezien hebt. De film die heet, ik dacht die heet van My Blue Heaven.
INF25 Ja, ik heb hem niet gezien, maar ik weet in ieder geval dat die over de thema gaat.
INF24 Nee, ik kijk nooit naar films. Ik heb in mijn hele leven, ben ik drie keer in de bioscoop geweest, dus de kans dat ik een film gezien heb, is onder de nul.
INF24 Ja, maar ook op TV, omdat dat heb ik allemaal niet gezien. Nee, en stel dat die film zou zijn en zou aangekondigd worden, dan is gewoon de kans klein dat ik ernaar kijk omdat ik er toch geen ja, omdat het mij toch niet zo veel zegt. Ik bedoel, ik heb, ik denk dat ik me meer verdiep in de tweede wereldoorlog met de Duitsers hier, dan mijn achtergrond van Indonesi of zo. Natuurlijk ik heb van mijn moeder gehoord, een paar japanse zinnen en wat ze allemaal moesten zeggen, maar mijn moeder heeft helemaal geen haat tegen Japanners, sterker nog, het eerste huis waar wij woonden in de Almstraat daar was een japanse familie en die vrouw had met niemand contact behalve, in de straat, behalve met ons. Terwijl mijn moeder de enige indonesische achtergrond had, en de enige was die in het jappenkamp had gezeten van die straat. En ik denk ook dat de haatgevoelens van je ouders voor, zeg maar de haatgevoelens van mijn moeder voor de Jappen, of de haatgevoelens van mijn vader voor de Duitsers, dat dat ook uitmaakt hoe je als kind daarop reageert. In Nederland hoor je erg veel over Duitsers en heb al zo iets van, nou, oude jongens een beetje [UnPa], joh, en met die Japanners heb je, heb ik dat niet omdat mijn moeder dat niet zo, ze houdt er niet van, in het algemeen dan, maar ze, anders ga je niet met japanse mensen om als je daar zulke haatgevoelens mee hebt, dus dat heeft ze blijkbaar niet. Ze heeft de gevangenis ook helemaal niet traumatisch meegemaakt, je hoort zo veel verhalen van ja, maar die in Nederland moeten geld hebben want ze hebben de oorlog meegemaakt en zo, en ik denk dat mijn Omas generatie daar veel meer last van heeft op gegeven moment, want die waren al volwassenen. Mijn moeder was 8, en dan neem je alles maar aan, zoals het komt. En ja, dan zit je in zo'n jappenkamp, maar dan ja, dan denk ik dat je het makkelijker, als kind, als kind kun je het makkelijker hebben. Misschien. Als je niet te erge dingen meemaakt. Blijkbaar heeft ze dat niet meegemaakt, in het jappenkamp. Dus ja, ja. Nou, ik heb niet zo veel tegen Japanners. Daarom, om dat punt.
INF24 Ja, door al die verhalen van, dat je dan je roots daar zou moeten hebben liggen, had ik dat idee ook, terwijl dat gewoon helemaal niet zo is, je roots worden bepaald meer door je opvoeding dan wat voor bloed je precies door je aderen hebt stromen, dat doet er gewoon helemaal niet zo veel toe. Als je een puur nederlands blond kind helemaal opvoed naar indonesische maatstaven hier in Nederland, dan zal het eerder zijn roots vinden daar, dan ik bij voorbeeld. Dus ik denk dat de opvoeding gewoon belangrijk is naar waar je roots liggen en berhaupt wat je vind. En ja, dat is het eigenlijk. Ik heb mijn roots er niet liggen, hoor.