KODE88 Interview 6 Ellie 1.1. 1993 Den Haag
INF16 [FaOu] daarvan kan gebruiken.
OK Ja, we hebben het er even net over gehad [FaOu].
OK [FaOu] je bent min of meer toevallig, ben je in een indische familie terecht gekomen.
OK Zou je kunnen zeggen, of? Of zie je dat helemaal anders?
INF16 Of ik daar terecht mee gekomen?
INF16 Nou dat is voor mij heel natuurlijk, zeg maar, gegaan. Ik ben dus de dochter van Gerard Mint, en ben dus bij zijn eerste vrouw helemaal opgevoed, bij mijn moeder. En ik ben gewoon vaak bij Gerard en Marlene dus in de weekends geweest, en op vakanties meegeweest, en dat is gewoon voor mij heel normaal in ieder geval, ook de indische cultuur zijn dingen die Marlene dan heeft omdat ze actrice is, dus nog veel meer heeft, dus voor mij gewoon zelfsprekend. En ik sta daar eigenlijk niet zo bij stil, dat het nou bijzonder is bij voorbeeld, dat we vaak indisch eten, of dat, als Marlene adoe zegt, of af en toe een indisch woord bij voorbeeld, tussen door. Dan, ja dat vind ik gewoon normaal, eigenlijk. Dan ben ik ook meegeweest dus naar pasar malams, en dat vind ik altijd hartstikke leuk. Ik ben een keer in Indonesi‰ geweest, ja ik vertel maar een beetje wat, als jij wat wilt vragen, dan moet je maar gewoon doen, en dat vond ik hartstikke leuk, en een uitgebreide reis gemaakt, heb je waarschijnlijk het beeld van Kurt ook wel gehoord, denk ik?
INF16 Ja. En nou dat was een hartstikke leuke ervaring, gewoon ook om te kijken hoe Marlene daar gehad heeft, zeg maar, een beetje indruk gekregen van de hele cultuur, en, ik voel me niet zo verbonden zeg maar met de indische cultuur, dat niet, toch niet dat ik daar, lijkt mij hartstikke heel interessant om nog een keer terug te gaan, naar Indonesi‰, maar ik hoef er niet te wonen bij voorbeeld. Het is niet dat ik me verbonden voel daarmee, maar ik heb denk ik wel gewoon een paar dingen, ja ik wil niet zeggen overgenomen, maar ik vind het hartstikke leuk, bij voorbeeld om indisch te eten. Ik bedoel dat soort dingen, het is gewoon ge‹ntegreerd zeg maar in mijn leven. Dat ik zo'n pasar malam bij voorbeeld, ook zou Marlene daar niet optreden, of als het ergens is, dan zou ik, wel leuk, dan ga ik daar automatisch naar toe. Omdat ik dat, ja, dat hoort er een beetje bij, zeg maar. Terwijl ik denk, een Hollander, die doet dat niet zo snel, als je dus helemaal geen verbintenis hebt met Indonesi‰. En [FaOu].
OK Zou je dat eigenlijk aan iemand kunnen verklaren, wat dat precies inhoudt, indisch te zijn? Hoe zou je dat doen?
INF16 Ja, ik voel me nou dus niet indisch, dat ben ik dus ook eigenlijk niet. Ik ben een beetje aan de rand denk ik, nou dat vind ik dus niet zo'n relevante vraag, [UnPa] dat ik niet indisch ben, het stuk van de indische cultuur, die ik heb ook meegekregen in mijn opvoeding, ik ben niet indisch, ik voel me niet indisch.
OK Ja maar stel dat iemand nog nooit het begrip had gehoord.
INF16 Uitleggen wat het begrip indisch is?
INF16 Nou ze zijn heel warm en heel, hoe zeg je dat, heel behulpzaam, vraag je, ze zijn heel hartelijk, komen ook vaak heel zonnig over, en zijn lang bezig in de keuken altijd, met koken, ja, veel indische mensen, ja, dragen hier nog steeds andere kleren eigenlijk, wat is nou indisch? Ook heel duidelijk bij de taalgebruik, er is een keer een schrijver geweest op televisie, ik weet niet meer wie dat was, en die vond dat onzin, die manier zeg maar, waarop Tante Lita bij voorbeeld, dan dus indisch zeg maar spreekt. En nou daar was ik toch een beetje verontwaardigd eigenlijk, want dat is dus, het is gewoon wel waar, als je nou tussen al die indische mensen dat hoort, dan, die spreken allemaal zo, dat is gewoon allemaal precies hetzelfde, nou gewoon duidelijk met dat adoe, en dat hoort er gewoon bij. Ze hebben een bepaalde humor, hebben ze heel duidelijk, zeker op sexueel gebied, dus als een grapje of pis of poep iets vies is of zo, dat vinden ze hartstikke leuk, dan liggen ze allemaal in hun deuk, dat is echt opmerkelijk als Marlene grapjes maakt, dan moet ik gewoon, ja, dat ik dan wel een beetje lachen of zo, maar ze liggen daar echt te bulderen allemaal. En ze hebben allemaal heel weg van zingen. Stuk voor stuk. Dat doen ze ook graag in Indonesi‰. Ik weet niet of je gehoord hebt van indonesische restaurants wat een groot succes is? Als ze dan, dat ze in de restaurants als een bandje optreedt, dan kan je terwijl je daar aan het eten bent, kan je daartussen naar voren lopen en zeggen ik wil dat en dat graag zingen. Dan ga dus zingen. Nou dat is hier gewoon echt nou niet bekend, dat bestaat gewoon niet. En als je ook kijkt naar een zongfestival bij voorbeeld, dan zijn er heel vaak indische mensen, die daar aan mee doen. Dat verbaast me ook helemaal niets. Dat ze daar aan mee doen, bij voorbeeld. Omdat ze gewoon, ja dat talent hebben, en dat gewoon ook heel leuk vinden. En dat, ja, graag doen. Ja.
OK Dus als je zo denkt, aan een indische en een nederlandse gezin [FaOu].
OK [FaOu] zou men dat kunnen verschillen?
INF16 Dat is wel wat moeilijk. Nee, in een indisch gezin, denk ik, wordt je heel meer bijgebracht, dat je heel verzorgend bent. Dus een hapje als er bezoek komt, bij voorbeeld, en ik kan me voorstellen dat bepaalde indische, ja, volgens mij, zoals ik het hier in Nederland ken, ik wel aardige overburen, vrienden, of collegas van werk, ik heb gewerkt, die zijn gewoon helemaal ge‹ntegreerd, dat valt gewoon nauwelijks op, dat is nauwelijks te zeggen, nog dat ze, net zoals het indisch koken bij voorbeeld, dat gaat dan vaak nog wel door, ook een heleboel families doen dat inderdaad niet meer. Of niet meer zo, zeker ook als het dan kinderen of kleinkinderen zijn van.
OK Dus je zou het echt van tevoren moeten weten. Eigenlijk.
INF16 Kan je dat nog een keer zeggen?
OK Je zou het van tevoren moeten weten. Of iemand indisch is of niet. Anders zou je het niet kunnen uitvinden.
INF16 Nee, ik denk als je daar echt op gaat letten, dat je dan misschien wel makkelijker verschillen, ja, maar ik denk dat heeft ook heel erg, ja misschien ook met milieu en zo te maken, ook in nederlandse gezinnen zijn gewoon een heleboel verschillen. Dus dat als je kijkt naar de Nederlander en de Indisch, ik denk wel, en indische gezinnen zijn vaak wat groter, ik bedoel, ja, ik weet niet eens of dat waar is, maar ze hebben in ieder geval veel meer een familieband, dat merk ik ook wel in dit gezin, dat ze bij feesten nog bij elkaar komen, ik had het met Billie, mijn vriend, over, en had het dan over mijn neef, Emiel, die heb je waarschijnlijk niet gezien?
INF16 En toen zei Billie, van, ja, dat is toch helemaal geen familie van jou, ja wel, want het lijkt, als je dat dan terug rekent, dat het een achterneef is, nou dat is eigenlijk geen familie meer, voor nederlandse begrippen niet meer, en dat klopt inderdaad, dat is eigenlijk geen familie meer van mij. Maar voor mijn gevoel is het gewoon echt familie. Ja, ik sta niet eens bij stil, dat het geen familie zou zijn. Van mij. Zo is het gewoon. Maar dan komt dan toch, omdat je een beetje een indische, ja, omdat je in die familie bent opgegroeid, gewoon heel breed, en het gaat echt van de generatie van Oma, zeg maar Opa en Oma, van [UnPa] drie zussen, zeg maar, dat alle kinderen daarvan, en, dat is allemaal familie. Van je. Er zijn een aantal waar je minder contact mee hebt, maar ja, dus zelf zo'n achterneef is gewoon familie, en beschouw hem, zeg maar eigenlijk als een neef, terwijl het eigenlijk niet zo is, dat vind ik heel gek, vond ik dat. We hadden het daar gisteren over en ik nee, dat klopt eigenlijk helemaal niet. Dat is, denk ik duidelijk indisch. Ja. En ja, verder weet ik het niet zo.
OK Heb je iets over indische mensen gehoord, voordat je in dit familie terecht kwam?
INF16 Nee, daar ben ik bijna eigenlijk gewoon mee opgevoed. Het is voor mij geen vreemde familie. Ik weet niet hoe andere Nederlanders, zeg maar, of gewoon Nederlanders er tegen aan kijken, die daar niet in opgevoed zijn, bij voorbeeld, of dat echt is, een heel andere cultuur? Of dat dat, ja, dat het veel meer, geaccepteerd, zeg maar, is. Ik vind het niet vreemd, om, ja daar binnen te komen, bij voorbeeld. Ja omdat het vaak goed ge‹ntegreerd wel is. Ik weet wel zo dat dat indische feestjes dat het wat anders daar aan toe gaat, hier in Nederland en ook in Indonesi‰, dat ze dus vaak allemaal aan de rand, dat ze allemaal stoelen hebben staan, dat ze zo maar gaan zitten, bij voorbeeld, en dat dat dus niet integreert, zeg maar, terwijl in Nederland, loopt iedereen, door elkaar, ook zijn er stoelen over door de kamer, heen, dat is heel duidelijk een verschil. Nog wel. [UnPa] wat dat betreft gewoon hollandse feestjes vind ik gewoon gezellig, niet iedereen zo langs de rand van een kamer zitten en alleen met je buurman de hele avond praten. Gelukkig, want dat lijkt me niet leuk.
OK Heb je ooit iets er over gelezen? Over de geschiedenis van Indi‰?
INF16 Ja, heel veel. Ja, op school sowieso, dat wordt [UnPa] op mijn school wordt het met de paplepel haast ingegoten, en voor de hele geschiedenis, de tweede wereldoorlog, en ook daarvoor eigenlijk wel, hele kolonisatie en dekolonisatie. En daar wordt toch ook veel aandacht aan besteed in het nederlandse schoolsysteem, of onderwijssysteem. En Marlene heeft ook heel veel boeken over Indonesi‰, dat is natuurlijk prachtig om die in te bladeren en zo, ze is ook heel vaak in Indonesi‰ geweest, en ja dat is gewoon heel mooi om dat allemaal om dat te bekijken. Maar het blijft bij bekijken, het is natuurlijk moeilijk om je in te leven, hoe het d'r werkelijk is, als je daar staat. Daar merk je pas op het moment, dat je daar maar bent, dan merk dat, en dat is in principe logisch, alles ruikt daar zo, omdat het zo warm is, en door die hitte die toeslaat, en dan zie je veel meer dan alleen maar van fotootjes. Ja.
OK Heeft dat voor jou nog enig betekenis?
INF16 Wel voor het familieband, ik zou het echt inderdaad heel jammer vinden als die, je weet niet hoe dat dus straks gaat, want nu zeg maar zijn de kinderen van de drie zussen, zeg maar, die houden nog alles bij elkaar, maar ik weet niet, hoe dat straks zal gaan, ik zou het heel jammer vinden, als die familieband uit elkaar zou vallen. En dat vind ik wel belangrijk, dat je elkaar toch af en toe blijft zien. [UnPa] met kerst of zo iets dergelijks, dat vind ik hartstikke leuk. En dat weet je inderdaad niet, omdat, ja daar merk je wel dat alles heel erg integreert. En, of misschien, is dat omdat daarom de familie kleiner zou worden, zitten gewoon meer bij de broers en neefjes en weet ik, bij de achterneven, bij voorbeeld. En wat ik nou belangrijk zou vinden, zei je dat?
OK Ja heb je misschien iets overgenomen?
INF16 Indisch eten. Ik maak dus nou wel eens indisch eten, ik weet dat vrienden van mij, die doen dat dus niet, dat is gewoon ja, dat is gewoon hartstikke nieuw, tenminste, als ik nou een sat‚saus, wat ze maken, en dan zeggen ze ook satee, in plaats van sat‚, een klein toon anders, het klinkt anders, ja, en ik vind dat leuk om ook met die kruiden te experimenteren, en ja, rijst eten, en dat soort, dat is duidelijk denk ik iets van, ja wat ik heb overgenomen, het is niet dat ik werkelijk iets indisch eet, maar, een keer in de week eet ik in ieder geval iets met rijst, en dat vind ik hartstikke, ja, dat vind ik gewoon heel lekker. Dat wil ik ook zeker zo houden. En inderdaad wel, dat ik in contact wil blijven met, ja, ik wil niet zeggen met die cultuur, maar de pasar malam, en dat eten bij voorbeeld, en die hapjes, dat vind ik gewoon hartstikke leuk. Dat zou ik denk ik, ook gewoon toe blijven gaan. Ja. Ja.
INF16 [UnPa] met die vechtsport, bezig hou, ik weet dus wel van mijn broers, dat die dat nou dus wel doen. Pencak silat, nou duidelijk een indonesische sport, en die zijn daar veel meer, ik denk, meer mee bezig, maar misschien komt dat ook, omdat ze dus anders zijn opgegroeid. Vroeger werden ze, bij even stil gestaan, bij voorbeeld, die dansen te doen, die indonesische dansen, met die handen zo, maar dat heb ik ook nooit gedaan, eigenlijk. Ja. Ja, ook omdat ik dacht, daar doe ik toch eigenlijk vrij weinig mee, omdat dat, dat is echt iets van de indonesische cultuur, en dat hoort hier gewoon eigenlijk wel haast niet meer thuis. Ja. Maar ik vind zeker iets wat wij ook hier in Nederland gewoon, zou moeten blijven bestaan, ook bij voorbeeld, bij Museum voor Onderwijs, bij voorbeeld, wat ze dus voor een uitvoering hebben van indonesische instrumenten. Dat is vroeger ook wel eens geweest. Dat is hartstikke leuk, om daar naar toe te gaan en, ja gewoon, voor algemene ontwikkeling, dat hoort daar een beetje bij, dat is toch het nederlands erfgoed, hoe zeg je dat? Ja. Ja, dat was het denk ik wel.
INF16 Of had jij nog wat vragen dat je [FaOu].